کتاب «عوامل تلخ در شکست شوروی» تحلیل انتقادی از پروسهٔ تاریخی شکلگیری، رشد و فروپاشی نظام سوسیالیستی در اتحاد جماهیر شوروی میباشد. این اثر، نه از منظر دشمنان سوسیالیسم، بلکه از نگاه یک پژوهشگر مارکسیست و مدافع سوسیالیسم نگاشته شده است. نویسندهٔ کتاب متعهد به منافع طبقۀ کارگر، تلاش نموده تا کاستیهای این تجربه را علمی و صادقانه بررسی نماید.
کتاب شامل فصلهای گسترده و متنوع است که مهمترین آنها عبارتند از:
– نقش انقلاب اکتبر در تحولات جهانی
– دستاوردهای سوسیالیسم شوروی در عرصههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
– نقش عامل ذهنی در شکلگیری، شکست، رابطهٔ حزب و دولت
– اشتباهات نظری و الگویی، از کمونیسم جنگی تا رشد سریع صنعتی و بحرانها
– سیر تدریجی فروپاشی، از نوسازی تا تخریب
– بررسی نقش “نواندیشی” و واگراییِ درون حزب کمونیست شوروی.
نویسنده در این اثر با یک تحلیل علمی، به شیوهٔ نهایت عالی و واقعبینانه از مزیت های نظام سوسیالیستی که ۸۵ سال قبل در سطح جهان برای اولین بار اندیشه سوسیالیسم گسترش وسیع یافت و انقلاب کبیر اکتوبر به جنبش های رهایی بخش مردم جهان، نیروی تازه بخشید، یادآوری نموده است. او بیان میدارد که در مدت کوتاه این نظام توانست به موفقیت های چشمگیر نایل شود و فقر، بیکاری، بی سوادی، بی خانمانی، عدم دسترسی به خدمات صحی، آموزش و امثال اینها را در بخش اعظم جهان ریشه کن ساخته و یک کشور عقب مانده را به یک کشور صنعتی بزرگ تبدیل نمود و جایگاهٔ دومین اقتصاد بزرگ را در جهان از آن خود ساخت، و اینکه چگونه طی مدت ۸۵سال زندگی صلح آمیز و برادرانه میان ملت ها برقرار ساخت، را نمی توان نادیده گرفت.
در این کتاب ذکر گردیده با وجود آنکه میان عدهٔ ازکشورهای سوسیالیستی تفاوت های فرهنگی و اجتماعی و تاریخ گذشتهٔ خصومت آمیز موجود بود، ولی با آنهم این کشورها در صلح کاملِ انترناسیونالیستی با یکدیگر زیستند. نویسنده نگاشته است که چگونه در دوران بعد از جنگ جهانی دوم، سیستم سوسیالیسم نقشِ تعیین کنندۀ در تأمین صلح جهانی و جلوگیری از تبدیل رقابت های امپریالیستی به جنگهای نابود کننده، توانست ایفا کند. از برجسته ترین دست آوردهای جهانی و غیر قابل برگشت سوسیالیسم، که تأثیر آن در ارتقا و گسترش مفهوم حقوق اولیهٔ انسانی در سطح جهان بود، یادآوری نموده است.
د راین اثر نه تنها نقش ارزندهٔ این نظام در کشورهای سوسیالیستی و روبه توسعه وضاحت داده شده است، بلکه اثرات آنرا در کشورهای سرمایداری درعرصه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با اشاره به حقوق سندیکا ها و اتحادیه های کارگری و حق کارگران در امضای قرارداد های جمعی با کارفرمایان نیز بیان نموده است.
هدف نویسندهٔ کتاب، یافتن «علائم نادیدهگرفتهشدهٔ شکست» و نه صرفاً بازگویی دستاوردهاست. نویسنده میخواهد در میان انبوه تبلیغات ضدسوسیالیستی و ناکامیهای تاریخی، یک ارزیابی روش مند، وفادار به حقیقت و خالی از احساساتگرایی ارائه کند.
نویسنده با اینکه سوسیالیسم را بزرگترین دستاورد تاریخی بشر میداند، اما آن را فاقد نواقص نمیشمارد و بر این باور است که شوروی به جای یک جامعهٔ ایدهآل، تنها یک جامعهٔ درحال گذار بود.
با نقد نمودن در قبال ساختار حزبی و ایدئولوژیک به یکی از عوامل اصلی شکست، که قطع ارتباط حزب با طبقه کارگر و فروکاستن دموکراسی سوسیالیستی به یک بوروکراسی فرساینده عنوان میشود، اشاره می کند.
تجاربِ چون کمونیسم جنگی، الگوی «رشد سریع»، یا «سوسیالیسم پیشرفته» همه و همه با نیتهای مثبت آغاز شدند اما به دلیل نادیدهگیری واقعیتهای عینی، در نهایت به بحران انجامیدند.
وی مینگارد که عقبگرد تاریخی ناشی از فروپاشی حاکمیت سوسیالیستی در اتحاد شوروی و سایر کشورهای اروپای شرقی فاجعه ای بس بزرگ، صرف برای کمونیست ها، طبقه کارگر و مردم این کشورها نبود، بلکه برای تمامی جامعهٔ بشری بود . این عقبگرد تاریخی ابعاد نهایت گسترده تر و فرا تر از مرز های کشورهای سوسیالیستی سابق داشته است.
از اثر این فاجعهٔ بزرگ، دست آوردهای نزدیک به هشتاد سال تمدن نوین بشری و نتایج زحمات چندین نسل از زنان و مردان زحمتکش کشورهای سوسیالیستی، که با کار و ایثار و فداکاری و از جان گذشتگی بی نظیر خود شالوده های جامعه ای نوین و انسانی را در دشوار ترین شرایط تاریخی ریخته بودند و با دادن میلیون ها قربانی، آنرا از تعرض دشمنان نگهداشته بودند، در زیر چکمهٔ دشمنان تاریخی طبقهٔ کارگر و مردم زحمتکش جهان لگدمال شد. مردم زحمتکش این کشورها بعد از دهه ها رنج و فداکاری، ناگهان خودرا با موجی کوبنده از فقر، گرسنگی، قیمتی، بیکاری، بی خانمانی، فساد، سلطهٔ شبکه های مافیایی، اوج گیری خصومت های ملی، جنگ های داخلی، تجزیه و تکه تکه شدن سرزمین مادری، کودتاهای سیاسی و نظامی و بدتر از همه ، سلطهٔ دولت ها و نهادهای بین المللی امپریالیستی و عمال داخلی آنها بر تمامی ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و نظامی جامعهٔ خود مواجه دیدند.
این امر هرگز خواست و آرزوی میلیون ها مردم زحمتکش این کشورها نبوده، بلکه نتیجهٔ عملکرد عوامل متعدد عینی و ذهنی تاریخی، از جمله اشتباهات و انحرافات انجام شده در پروسهٔ ساختمان سوسیالیسم، توطئه ها، دخالت جویی ها و عملیات تخریبی نظامی مداوم دولت های امپریالیستی علیه کشورهای سوسیالیستی، و در آخرین مرحله، خیانت و پشت کردن تعداد زیادی از رهبران حزبی و دولتی به سوسیالیسم در این کشورها بود.
نویسنده بیان میدارد با وجود اینکه اردوگاه سوسیالیسم به عنوان تکیه گاه اقتصادی برای کشورهای «جهان سوم» فروپاشید، اما سنگین شدن مقطعی تعادل نیروها در سطح جهان به سود امپریالیسم به هیچ وجه به معنی یک قطبی شدن جهان و ظهور پدیدهٔ اَبَر امپریالیسم نیست. تضادهای درونی و قانونمند نظام سرمایداری در مرحلهٔ امپریالیسم، نه با پیدایش اتحاد جماهیر شوروی و اردوگاه سوسیالیسم بوجود آمده بودند و نه با سقوط حاکمیت سوسیالیستی در اتحاد شوروی و فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم ازبین رفته اند. برعلاوه فروپاشی سیستم سوسیالیسم نه تنها مهمترین عامل متحدکنندهٔ دولت های امپریالیستی در سطح جهان را از میان برداشته است، بلکه به رقابت های امپریالیستی برای بلعیدن دارایی های بازمانده از دوران جنگ سرد به شدت دامن زده است.
دشمنان طبقه کارگر، تلاش نمودند تا این فروپاشی را در کنار تعداد از دلایل، پوچی و غیر علمی بودن ایدهٔ سوسیالیسم به کار گیرند و نشان دهند که درغیاب «انگیزه سود» و «اقتصاد بازار آزاد سرمایداری» هیچ پیشرفت اجتماعی ممکن نیست.
ابعاد بزرگ این عقبگرد تاریخی همراه با تبلیغات گسترده ضد کمونیستی اوج گرفت. برعلاوه اختلافات نظری در درون جنبش کمونیستی اوج گرفت، عدهٔ با نا امیدی و یأس ناشی ازاین شکست، به این نتیجه رسیدند که ادامهٔ مبارزه بی فائده است و بر همین اساس از مبارزهٔ عملی دست کشیدند. عدهٔ دیگر با کنار گذاشتن جهان بینی مارکسیسم – لیننیسم و نفی مبارزه طبقاتی به سوسیال دموکراسی و مبارزه رفرمیستی در چوکات نظام سرمایداری حاکم رو آوردند و برخی دیگر دست به تشکیل احزاب جدیدی بر پایهٔ جهان بینی مارکسیسم ـ لیننیسم زدند.
برخلاف تصور، نویسنده نواندیشی دهههای آخر شوروی را عامل ترمیم نمیداند، بلکه آن را یکی از دلایل تسریع تخریب ایدئولوژیک و سیاسی میخواند.
این کتاب تنها یک بررسی تاریخی نیست، بلکه تلاشی است برای درسآموزی از گذشته و نقد درونجنبش. کتاب به شکل ضمنی هشدار میدهد که بدون بازاندیشی در مبانی نظری و ساختاری، هیچ پروژهٔ عدالتطلبانهای، حتی با نیت خیر، پایدار نخواهد ماند.
درفرجام میتوان اضافه نمود که کتاب «عوامل تلخ در شکست شوروی» اثرِ ارزشمندی برای فعالان سیاسی، دانشجویان علوم اجتماعی و همهٔ کسانی که درپی فهم عمیقتری از چرایی سقوط یکی از بزرگترین تجربههای ضدسرمایهداری در قرن بیستم هستند، شمرده میشود. این کتاب، با زبانِ مستند و پژوهشی، راه گفتوگو را به جای قضاوتهای احساسی باز میکند.
کتاب: بازی با سرنوشت افغانستان نویسنده: رفیق دوکتور نظیفه توخی ویرایستار و مدون : رفیق قاسم آسمایی بازبخش: انتشارات راه پرچم Book: Playing with the fate of Afghanistan
اثر حاضر «بازی با سرنوشت افغانستان» مجموعهٔ از مقالات و نوشتههای است که طی آن تلاش شده تا مستند به ارقام و فکتها، چگونگی اقدامات و شیوههای بکار گرفته شده گوناگون ایالاتمتحدهٔ امریکا و متحدین آن بمنظور تأمین منافع ستراتژیک آنها در عرصههای اقتصادی، نظامی و سیاسی در کشورهای عقب نگهداشته تحلیل و بررسی گردد. اطلاعت بیشتر دربارهکتاب: بازی با سرنوشت افغانستان نویسنده: رفیق دوکتور نظیفه توخی ویرایستار و مدون : رفیق قاسم آسمایی بازبخش: انتشارات راه پرچم Book: Playing with the fate of Afghanistan[…]
کتاب «تأثیر عوامل اقتصادی بر مناسبات سیاسی» مجموعهٔ از مقالات و نوشتههای تحلیلی و بررسیهای اقتصادی نویسنده : رفیق دوکتور نظیفه توخی
سخنی چند در مورد این اثر اثر حاضر، «تأثیر عوامل اقتصادی بر مناسبات سیاسی» مجموعهٔ از مقالات و نوشتههای تحلیلی و بررسیهای اقتصادی است که تصویری از سیاستھای اقتصادی در سطح جهان و سؤاستفادههای عدهٔ از کشورها را جهت کسب سود و سرمایهٔ بیشتر بیان میدارد. در این مجموعه سعی به عمل آمده تا در اطلاعت بیشتر دربارهکتاب «تأثیر عوامل اقتصادی بر مناسبات سیاسی» مجموعهٔ از مقالات و نوشتههای تحلیلی و بررسیهای اقتصادی نویسنده : رفیق دوکتور نظیفه توخی[…]
کتاب افغانستان و اقتصاد فروپاشیدۀ آن مؤلف: دوکتور نظیفه توخی تدوین دیجیتال: قاسم آسمایی پخش دیجیتال: انتشارات راه پرچم The Book of Afghanistan and Its Collapsed Economy
در بارۀ کتاب ارزشمند «افغانستان و اقتصاد فروپاشیدۀ آن» مؤلف: دوکتور نظیفه توخی تدوین دیجیتال: قاسم آسمایی پخش دیجیتال: انتشارات راه پرچم رفیق نظیفه توخی دوکتور علم اقتصاد، یکی از نخبههای دوران ما است که با کار هدفمند فرهنگی خدماتی شایانی را در امور مربوط به تحلیل وضع اقتصادی کشور و جهان انجام داده اطلاعت بیشتر دربارهکتاب افغانستان و اقتصاد فروپاشیدۀ آن مؤلف: دوکتور نظیفه توخی تدوین دیجیتال: قاسم آسمایی پخش دیجیتال: انتشارات راه پرچم The Book of Afghanistan and Its Collapsed Economy[…]
کتاب لطفاً گوسفند نباشید! نویسنده : محمود نامنی معرفی کتاب: رفیق نظیفه توخی
لطفا گوسفند نباشید! نویسنده کتاب: محمود نامنی (معرفی کتاب) در کتاب «لطفا گوسفند نباشید» تلاش گردیده تا در بارهٔ تمامیت زندگی، از تولد تا مرگ سخنی گفته شود. این کتاب در بخش روانشناسی عمومی قرار میگیرد و نویسنده با روایت داستان، حکایت و نقل قولهای همراه با تحلیل آنها، سعی نموده اطلاعت بیشتر دربارهکتاب لطفاً گوسفند نباشید! نویسنده : محمود نامنی معرفی کتاب: رفیق نظیفه توخی[…]
نظر اجمالی در مورد عمران، ساختمان و مبارزه با فساد، در دولت جمهوری دموکراتیک افغانستان تحت زعامت زنده یاد ببرک کارمل نویسنده : رفیق نظیفه توخی
ببرک کارمل * Babrak Karmal شاد روان ببرک کارمل را ازکدام زوایا باید شناخت نوشته از رفیق بصیر دهزاد نوشته شده در تاریخ سپتامبر 3, 2023 انگیزه تحریر این مقاله نکات نظر و ارزیابی از یک شخصیت، یک رهبر حزب، یک سیاست مدار، یک انسان صادق وطن، یک مبارز سرسخت راه و آرمان و اطلاعت بیشتر دربارهنظر اجمالی در مورد عمران، ساختمان و مبارزه با فساد، در دولت جمهوری دموکراتیک افغانستان تحت زعامت زنده یاد ببرک کارمل نویسنده : رفیق نظیفه توخی[…]